Stanisławowskie

 

Ludność (1931)

Według danych spisowych z 1931 roku województwo w granicach z 1939 roku zamieszkiwało 1.480,3 tys. osób. W 1931 roku jako język ojczysty deklarowało[2]: ukraiński lub ruski 68,9 % mieszkańców (w miastach 19,8 %, na wsi 78,6 %)[3], polski 22,4 % (w miastach 40,8 %, na wsi 17,9 %), żydowski lub hebrajski 7,4 % (w miastach 27,4 %, na wsi 2,4 %)[4] i niemiecki 1,1 % (w miastach 1,9 %, na wsi 0,9 %).

Terytorium i ludność po 1939

Całe województwo stanisławowskie należało w latach 1939–1941 i 1944–1991 do Związku Radzieckiego (w granicach republiki ukraińskiej), od 1991 roku w granicach Ukrainy (obwód iwanofrankowski)[5].

Mniejszość polska na tych terenach zmniejszyła się drastycznie w rezultacie: ludobójstwa i deportacji w głąb ZSRR oraz mobilizacji do wojska pod okupacją radziecką (1939–1941, 1944–1951), ludobójstwa pod okupacją niemiecką (1941–1944), ludobójstwa przez Ukraińców i ucieczki na zachód (1943–1944), a następnie w wyniku przesiedlenia przez władze radzieckie na ziemie zachodnie i północne Polski (1944–1959). Według ukraińskiego spisu z 2001 roku Polacy stanowili w obwodzie iwanofrankowskim 0,1% ogółu mieszkańców.

Jacek Żurek

 


 

  • [1] Liczące ponad 25 tys. mieszkańców miasta stanowiące odrębne jednostki samorządowe w ramach powiatu.
  • [2] Spis powszechny ludności z 1931 r., drugi i ostatni przeprowadzony w dwudziestoleciu międzywojennym, nie uwzględniał deklaracji narodowości, pozostając przy wyznaniu i języku ojczystym obywateli.
  • [3] W spisie powszechnym z 1931 r. wprowadzono możliwość wyboru między językami ukraińskim a ruskim, miała ona jednak charakter deklaracji narodowościowej (w istocie istniał jeden język ruski/ukraiński, lecz do świeżej daty narodowości ukraińskiej przyznawała się tylko część Rusinów).
  • [4] Językiem ogółu Żydów na wschodzie był jidysz, który ukształtował się w wiekach średnich na podstawie staroniemieckiego, zaś hebrajski, jako język biblijny, miał charakter literacki.
  • [5] Ukraińskie obwody są odpowiednikiem polskich województw. W 1962 roku stolicę obwodu Stanisławów przemianowano na Iwano-Frankowsk 

 

Bibliografia:

  1. Piotr Eberhardt, Migracje polityczne na ziemiach polskich (1939–1950), Poznań 2010.
  2. Piotr Eberhard, Polska ludność kresowa. Rodowód, liczebność, rozmieszczenie, Warszawa 1998.
  3. Piotr Eberhard Przemiany narodowościowe na Ukrainie XX wieku, Warszawa 1994.
  4. W. Sienkiewicz, G. Hryciuk, Wysiedlenia, wypędzenia i ucieczki 1939–1959. Atlas ziem Polski, Warszawa 2008

 

 

Projekt i realizacja: Laboratorium Artystyczne | Oprogramowanie: Black Wolf CMS