Kalendarium

Styczeń 1945

Worziany. Oddział "Wrzosa" opanował miasteczko, rozbił posterunek wojskowy i zniszczył sielsowiet.

1 stycznia

W rejonie wsi Zamościany – Kisłuchy – Szykucie doszło do 2-godzinnej walki stołpeckiego oddziału AK z oddziałem sowieckim.

1 stycznia

Gościeniszki.  2 kompania  V batalionu 77 pp AK ppor. Stanisława Szabuni „Licho” zlikwidowała posterunek litewski.

1 stycznia

Szczuczyn. Oddział dywersyjny ppor. Stanisława Białeckiego „Scewoli” Obwodu AK Szczuczyn rozbroił oddział straży leśnej.

1 stycznia

Oddział osłonowy misji „Freston”  ppor.  Józefa  Koteckiego  „Warty”  stoczył walkę z oddziałem niemieckim,  wspartym czołgami.

2 stycznia

Staje. Oddział por. Jana Borysewicza „Krysi” zaatakował grupę spadochroniarzy sowieckich, zabijając 3 skoczków.

2 stycznia

Oddział partyzancki Obwodu AK Radom por. Michała Gumińskiego „Cezara” stoczył walkę w pobliżu majątku Zalewce koło Wierzbiny.

2 stycznia

Buczna, pow. Nieśwież. Grupa operacyjna NKWD rozbiła oddział "Miszki". Poległo 8 partyzantów.

3 stycznia

Katarzynów.  Dowódca  AK, gen.  Leopold  Okulicki,  spotkał  się  z  przysłaną  do  Polski  brytyjską  misją  wojskową „Freston”.

4 stycznia

Borki. Pododdział z batalionu ppor. Czesława Zajączkowskiego „Ragnera” stoczył walkę z grupą sowieckiego oddziału „Iskra”

6 stycznia

W bitwie w rejonie Wisińczy,  w  Puszczy  Rudnickiej,  został  częściowo rozbity oddział pod komendą ppor.  Czesława Stankiewicza „Komara”.

6 stycznia

Narwieliszki, pow. Wołożyn. Grupa operacyjna NKWD rozbiła oddział "Listka". Poległo 16 partyzantów.

6 stycznia

Stare Macele-Rudniki. Bitwa oddziałów "Komara", "Zemsty", "Poręby" i Hajduka (ok.200 ludzi) ze zgrupowania "Północ" Okręgu Nowogródek z obławą NKWD. Poległo 31 partyzantów. Sowieci podczas pacyfikacji zamordowali kilkadziesiąt osób cywilnych. Według polskich ocen Sowieci stracili 50 ludzi. 

7 stycznia

Warszawa. Żołnierze Kedywu Okręgu AK Warszawa spalili park i warsztaty samochodowe przy ul. Stępińskiej.

7  stycznia

W  rejonie  jeziora  Kiernowo  (rejon smorgoński) 9 kompania 136 pp  WW  NKWD  rozbiła  oddział  „Muchy”.  Zabito 63 żołnierzy oddziału, ujęto 4.

8 stycznia

Dowódca AK wydał rozkaz nr 12/M  w  sprawie  ochrony  ludności  i  jej  mienia  przez  oddziały AK.

8  stycznia

Wilno.  NKWD  aresztowało  ppłk.  dypl. Juliana Kulikowskiego „Ryngrafa”, od lipca 1944 r. komendanta Okręgu AK Wilno.

8 stycznia

6 Brygada AK „Tońki” i 3 Brygada AK „Szczerbca” stoczyły pod Mikuliszkami zwycięską bitwę z litewskimi i niemieckimi oddziałami policyjnymi.

8 stycznia

Lipnik. Patrol oddziału „Grupa Lotna” ppor. Stanisława Podoleckiego „Roga” z Obwodu AK Opatów zaatakował autobus z żołnierzami niemieckimi.

8 stycznia

Żołnierze batalionu „Zośka” na szosie Warszawa – Mińsk Mazowiecki przeprowadzili nieudaną akcję zbrojną pod kryptonimem „Polowanie” na wracających z polowania dygnitarzy administracji niemieckiej na dystrykt warszawski – m.in. Fischera, Leista i Hahna.

8 stycznia

Warszawa. Żołnierze Kedywu Okręgu AK Warszawa spalili park samochodowy przy zbiegu Al. Jerozolimskich i Marszałkowskiej. W walce zginęło 10 Niemców.

8/9 stycznia

Warszawa. Z przekształcenia Krajowej Reprezentacji Politycznej powstała Rada Jedności Narodowej, jako surogat podziemnego parlamentu.

10 stycznia

Oddział AK OP-7 i grupa słuchaczy szkoły minerskiej BCh pod Rejowcem wysadzili w powietrze niemiecki pociąg wojskowy.

10 stycznia

 Herby. Oddział AK ppor.Zbigniewa Kruszelnickiego „Wilka” opanował stację kolejową.

10 stycznia

Dziewieniszki, pow. Oszmiana. Oddział AK opanował miasteczko, rozbił posterunek milicji, odbił z aresztu 7 więźniów i zniszczył sielsowiet.

12 stycznia

Warszawa. Dowódca AK wydał rozkaz nr 126 w związku z przekroczeniem przez Armię Czerwoną granicy RP z 1939 r.

13 stycznia

Warszawa.  W jednym z artykułów wydrukowanych w „Biuletynie Informacyjnym” po raz pierwszy w okupowanym kraju użyto terminu: Polskie Państwo Podziemne.

14 stycznia

Władze niemieckie zaproponowały dowódcy 5 Brygady AK, rtm. Zygmuntowi Szendzielarzowi „Łupaszce”, zawieszenie broni i podjęcie wspólnej walki przeciwko działającej na tym obszarze partyzantce sowieckiej. „Łupaszka” nie zgodził się na tę propozycję.

14 stycznia

Oddział AK por. Witolda Kucharskiego „Wichra” rozbił oddział żandarmerii w rejonie Diablej Góry.

15 stycznia

Żyrmuny. Oddział "Iskry spalił sielsowiet i zabił 3 sowieckich współpracowników.

16 stycznia

Rozpoczęła się mobilizacja oddziałów Armii Krajowej na Wołyniu.

16  stycznia

Zakopane.  Oddział  AK  Tadeusza  Studzińskiego uwolnił z więzienia kilkadziesiąt  osób.

17 stycznia

1 kompania III batalionu 77 pp AK por. Stanisława Karolkiewicza „Szczęsnego” rozbiła pod Szczuczynem niemiecką ekspedycję karną.

17/18 stycznia

Rudomino. 3 Brygada AK „Szczerbca” i 6 Brygada AK „Konara” rozbiły posterunek policji litewskiej i zniszczyły akta gminne.

17/18 stycznia

Lida. Grupa bojowa z oddziału AK por. Jana Borysewicza „Krysi”, dowodzona przez sierż. Alfreda Fryesa „Bza”, rozbiła więzienie bez jednego wystrzału, uwalniając około 70 osób.

18 stycznia

Warszawa. Dowódca AK wydał rozkaz nr 129/I o organizacji Wojskowej Służby Kobiet.

19 stycznia

Częstochowa. Na skutek rozpoczęcia kolejnej ofensywy, w ramach której Armia Czerwona wkroczyła na terytorium Polski centralnej Komendant Główny Armii Krajowej gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”  podjął decyzję (rozkaz nr 32)  o rozwiązaniu Armii Krajowej. W wydanym w tym celu rozkazie napisał: Żołnierze Armii Krajowej daję Wam ostatni rozkaz. Dalszą swą pracę i działalność prowadźcie w duchu odzyskania pełnej niepodległości Państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą. […] W przekonaniu, że rozkaz ten spełnicie, że zostaniecie na zawsze wierni tylko Polsce oraz by Wam ułatwić dalszą pracę – z upoważnienia Pana Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zwalniam Was z przysięgi i rozwiązuję szeregi AK. W tajnym  zaś rozkazie nr 33 skierowanym do komendantów obszarów, okręgów i podokręgów AK polecił,  by dowódcy nie ujawniali się i zachowali małe,  dobrze zakonspirowane sztaby i całą sieć łączności radiowej. Miejsce rozwiązanej Armii Krajowej, w warunkach sowieckiej okupacji, zastąpiła tworzona od 1944 roku kadrowa organizacja "Nie".

19 stycznia

Kraków. Wyszedł ostatni, 317 numer  konspiracyjnego „Biuletynu Informacyjnego”.

20 stycznia

Londyn. Naczelny Wódz wysłał do kraju „Wytyczne włączenia NSZ do AK”.

21 stycznia

Pod Kowalkami k. Naczy 135 pp WW NKWD  rozbił  oddział  partyzancki.  W  walce  zginął  por. Jan Borysewicz „Krysia”.

21 i 25 stycznia

Kedyw 2 kompanii Obwodu AKO Grodno Lewy Niemen dwukrotnie odbił aresztowanych z rąk NKWD i milicji.

22 stycznia

Oddział dyspozycyjny Kedywu „Agawy” wysadził w powietrze tor kolejowy pod Leśniczówką, na linii Lublin–Rozwadów.

22 stycznia

Ostrów Wielkopolski. Doszło do starć  zbrojnych między grupą żołnierzy AK a oddziałami własowców, mającymi spacyfikować miasto.

23 stycznia

Oddział AK ppor. Sergiusza Konopki „Czarusia” zlikwidował na drodze Hrubieszów–Sokal 27 Niemców i 2 samochody.

23 stycznia

Oddziały AK ppor. Bartosika „Sczyta” i BCh Feliksa Robaka „Sokoła” w zasadzce pod miejscowością Wohyń zlikwidowały 5 funkcjonariuszy Gestapo.

23 i 24 stycznia

Mietkowszczyzna, Zaprudzie i Uchły. Oddział "Tumrego" rozbił grupy operacyjne NKWD i istriebitieli. Straty sowieckie przekroczyły 20 ludzi.

24 stycznia

Dowództwo I Frontu Białoruskiego stwierdziło, że działalność na zapleczu konspiracyjnych ugrupowań AK utrudnia mu prowadzenie walki oraz zagraża zdrowiu i życiu sowieckich żołnierzy.

24 stycznia

W rejonie Wołmy  wywiązała  się walka między stołpeckim oddziałem AK i grupą z brygady partyzanckiej specjalnego przeznaczenia. Zginęło 7 partyzantów sowieckich.

24 stycznia

Poznań.  Gestapo aresztowało w Poznaniu  płk.  Henryka Kowalówkę „Dziedzica”, komendanta Okręgu AK Poznań.

24 stycznia

Lublin . Grupa żołnierzy z oddziału lotnego por. Wojciecha Rokickiego „Nerwy” przeprowadziła akcję zbrojną na obóz służby budowlanej przy ul. Wesołej.

25 stycznia

Motycz.  Oddział partyzancki „Szarugi” rozbroił na stacji kolejowej ochronę pociągu przewożącego bomby lotnicze i pociski artyleryjskie.

26 stycznia

Oddział AK zatrzymał pod Skalbmierzem pociąg towarowy i wypuścił przewożone w nim bydło kontyngentowe.

27 stycznia

Wróblewszczyzna. Oddział "Tumrego" odparł grupę operacyjną issstriebitieli i milicji,, Sowieci stracili 11 ludzi (w tym 6 milicjantów i 2 pracowników NKGB).

28 stycznia

Suszybaba. Na odprawie oficerów sztabu Okręgu AK Wołyń podjęto decyzję o utworzeniu 27 Dywizji Piechoty AK i rozpoczęciu akcji „Burza”.

28 stycznia

Wilno. Kierownik wydziału wojskowego Zarządu Głównego ZPP, mjr Leszek  Krzemień, odbył rozmowę z delegatami Komendy Okręgu w sprawie ujawnienia AK

29 stycznia

Pluton AK Mieczysława Olszaka „Hardego”, oddział AK „Kozaka” i pluton BCh z I batalionu „Rysia” stoczyły walkę z oddziałem SS-Galizien w obronie kolonii Górki i Zabłocie.

29 stycznia

Rowiny i Kaczyce. Olbrzymia operacja prowadzona przez pododdziały 135, 284 i 287 pułku strzeleckiego NKWD, w wyniku której rozbite zostały oddziały "Orlicza" i "Tumrego". Straty AK - 89 zabitych i 25 ujętych partyzantów. Straty Sowietów - według polskich relacji - ok. 50 ludzi.

29/30 stycznia

Grodków. Oddział Kedywu Okręgu AK Kraków dowodzony przez mjr. Stanisława Więckowskiego „Wąsacza” przeprowadził nieudaną próbę wysadzenia w powietrze pociągu, którym podróżował generalny gubernator Hans Frank oraz dowódca SS i policji w GG gen. Wilhelm Koppe.

30 stycznia

Horodno. 4 kompania oddziału AK por. Jana Borysewicza „Krysi” rozbroiła po krótkiej walce garnizon SS i policji, zdobywając 1 cekaem, 2 erkaemy, około 50 karabinów, 100 granatów, 10 tys. sztuk amunicji.

30/31 stycznia

Grupa dywersyjna Inspektoratu AK Rzeszów, dowodzona przez kpt. Józefa Lutaka „Dyzmę”, ostrzelała pod Dębicą niemiecki pociąg pospieszny.

31 stycznia

Oddział 5 Brygady AK rtm. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” stoczył pod Wornianami zwycięską bitwę z Niemcami, którzy stracili w niej 65 żołnierzy

 

 

 

 

Projekt i realizacja: Laboratorium Artystyczne | Oprogramowanie: Black Wolf CMS